مقالات عربی

فهرست دروس رشته زبان و ادبیات عربی با سرفصل قدیم و جایگزین آن در سرفصل جدید

فهرست دروس رشته زبان و ادبیات عربی با سرفصل قدیم و جایگزین آن در سرفصل جدید

رشته زبان و ادبیات عرب

از همان زمان كه ایرانیان دروازه‌های خود را بر روی سپاهیان عرب گشودند و با آغوش باز اسلام را پذیرفتند، بدون هیچ تعصبی و با شور و نشاط و علاقه‌ای فوق‌العاده به فراگیری، ضبط و تدوین زبان و ادبیات عرب پرداختند.

‌زیرا ایرانیان مانند همه مسلمانان پاك نهاد دیگر، زبان عربی را زبان قوم عرب نمی‌دانستند بلكه به این زبان به عنوان زبان قرآن و زبان بین‌المللی اسلام ارج می‌نهادند تا جایی كه به گفته بسیاری از مورخان و ادیبان، خدمات ایرانیان به زبان عربی بیش از خود اعراب به این زبان بوده است.

مردم كشور ما امروزه بیش از گذشته نیاز به آشنایی با زبان و ادبیات عربی دارند چرا كه عربی زبان اول جهان اسلام و زبان فرهنگ و تمدن بیشتر كشورهای مسلمان است و ما برای اتحاد، همدلی و همزبانی با جهان اسلام و بهره‌گیری از منابع اصلی اسلامی و تحقیقاتی كه در این زمینه انجام می‌شود همچنین تسلط بر زبان و ادبیات فارسی كه از زبان و ادبیات عربی بسیار تأثیر پذیرفته است، باید به زبان و ادبیات عرب مسلط باشیم. از همین رو در دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالی كشورمان رشته زبان و ادبیات عربی ارائه می‌شود.

دانشجوی‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ با تاریخ‌ ادبیات‌ عرب‌، متون‌ مختلف‌ نظم‌ و نثر دوره‌های‌ مختلف‌، فن‌ ترجمه‌ از عربی‌ به‌ فارسی‌ و بالعكس‌، علوم‌ بلاغی‌ و عروض‌ و قافیه‌ درزبان‌ و ادبیات‌ عرب‌ آشنا می‌شود.

به همین دلیل رشته‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ در دانشگاه‌ها با كتاب‌ عربی‌ كه‌ در آموزش‌ و پرورش‌ تدریس‌ می‌شود تا حدودی‌ متفاوت‌ است‌ چون‌ در مدارس‌، عربی‌ بیشتر درس‌ قواعد و صرف‌ و نحو است‌ و تا حدودی‌ نیز دانش‌آموزان‌ علوم‌ انسانی‌ بلاغت‌ زبان‌ عربی‌ را مطالعه‌ می‌كنند اما در دانشگاه‌ به‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ به‌ عنوان‌ یك‌ رشته‌ تخصصی‌ نگاه‌ می‌شود و دانشجویان‌ با دروس‌ متفاوتی‌ از جمله‌:

تاریخ‌ ادبیات‌ عرب‌ در دوره‌های‌ مختلف‌ اعم‌ ازتاریخ‌ ادبیات‌ عصر جاهلی‌، عصر اموی‌، عصر عباسی‌، دوره‌ انحطاط‌ و دوره‌ معاصر، متون‌ نظم‌ ونثر در دوره‌های‌ مختلف‌ تاریخی‌، ادبیات‌ تطبیقی‌، نامه‌نگاری‌ و خلاصه‌نویسی‌، مكالمه‌، انشا و فن‌ ترجمه‌ آشنا می‌شوند.

توانایی‌های‌ لازم :

علاقه‌ و انگیزه‌ در رشته‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ مثل‌ سایر رشته‌ها حرف‌ اول‌ را می‌زند. همچنین‌ دانشجوی‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ باید به‌ ادبیات‌ فارسی‌ و زبان‌ عربی‌ تسلط‌ نسبی‌ داشته‌ باشد و در كنار این‌ توانمندی‌ها اگر به‌ زبان‌ عربی‌ به‌ عنوان‌ زبان‌ وحی‌ نگاه‌ كند، با عشق‌ و علاقه‌ بیشتری‌ رشته‌ تحصیلی‌ خود را ادامه‌ می‌دهد. زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ تنها رشته‌ زبان‌های‌ خارجه‌ است‌ كه‌ فقط‌ از داوطلبان‌ گروه‌ علوم‌ انسانی‌ دانشجو می‌پذیرد.

زیرا زبان‌ و ادبیات‌ فارسی‌ و عربی‌ وامدار یكدیگر هستند و این‌ دو زبان‌ چنان‌ درهم آمیخته‌اند كه‌ بسیاری‌ از استادان‌ و ادیبان‌ ما معتقدند زبان‌ عربی‌ یك‌ زبان‌ بیگانه‌ نیست‌ و از همین‌ رو در اكثر دانشگاه‌ها رشته‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ در كنار رشته‌ زبان‌ و ادبیات‌ فارسی‌ در دپارتمان‌ دانشكده‌ ادبیات‌ قرار دارد.

البته‌ به‌ اعتقاد كارشناسان‌، زبان‌ عربی‌ باید یك‌ آزمون‌ اختصاصی‌ داشته‌ و داوطلبان‌ تمامی‌ گروه‌های‌ آزمایشی‌ اجازه‌ شركت‌ در این‌ آزمون‌ را داشته‌ باشند، چون‌ گاهی‌ اوقات‌ یك‌ داوطلب‌ ریاضی‌ و فنی نیز به‌ رشته‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ علاقه‌مند است‌ و مایل‌ است‌ در كنار رشته‌های‌ علوم پایه یا فنی‌، این‌ رشته‌ را نیز انتخاب‌ كند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :

علاوه‌ بر تدریس‌ در آموزش‌ و پرورش‌ و مؤسسات‌ خصوصی‌ یك‌ فارغ‌التحصیل‌ توانمند رشته‌ عربی‌ می‌تواند به‌ پژوهش‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ زبان‌ و ادبیات‌ عربی‌ بپردازد. یكی‌ از مهمترین‌ و اساسی‌ترین‌ مراكز جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ نیز وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ است‌.

همچنین‌ فارغ‌التحصیلانی‌ كه‌ زبان‌ عربی‌ را خوب‌ فرا گرفته‌اند، می‌توانند در آزمون‌های‌ اداره‌ فنی‌ قوه‌ قضائیه‌ شركت‌ كرده‌، در صورت‌ موفقیت‌ به‌ عنوان‌ مترجم‌ رسمی‌ دادگستری‌ مجوز تأسیس‌ دارالترجمه‌ را بگیرند. البته‌ دایره‌ این‌ كار بسیار محدود است‌ و هر ساله‌ قوه‌ قضائیه‌ به‌ تعداد محدودی‌ از متقاضیان‌ مجوز می‌دهد. افرادی‌ نیز كه‌ مایلند جذب‌ مشاغل‌ آزاد شوند ، می‌توانند به‌ ترجمه‌ كتاب‌های‌ عربی‌ بپردازند. چون‌ بازار كتاب‌ ما نیاز مبرمی‌ به‌ مترجمانی‌ دارد كه‌ به‌ زبان‌ عربی‌ و كار ترجمه‌ مسلط‌ باشند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :

دروس تخصصی :

آزمایشگاه‌، صرف‌ ، نحو، ترجمه‌ و تجوید قرآن‌ كریم‌، روش‌ تحقیق‌ و مأخذشناسی‌، مكالمه‌ ، تمرین‌ صرف‌ و نحو، متون‌ حدیث‌، ادب‌ متعهد اهل‌بیت‌، روزنامه‌ها و مجلات‌ عربی‌، ادب‌ سیاسی‌ در دوره‌ اسلام‌، قرائت‌ متون‌ عرفانی‌ ، ادبیات‌ تطبیقی‌، فن‌ ترجمه‌، انشاء ، علوم‌ بلاغی‌ ، زبان‌ خارجی‌ تخصصی‌ ، متون‌ نهج‌البلاغه‌، ترجمه‌ از عربی‌ به‌ فارسی‌ و بالعكس‌، عروض‌ و قافیه‌، فقه‌اللغه‌، قرائت‌ متون‌ تفسیری‌ قرآن‌ كریم‌ ، نامه‌نگاری‌ و خلاصه‌نوسی‌، نقد ادبی‌، متون‌ نظم‌ و نثر از سقوط‌ بغداد تا عصر حاضر، تاریخ‌ ادبیات‌ از سقوط‌ بغداد تا عصر حاضر، متون‌ نظم‌ و نثر دوره‌ عباسی‌ اول‌ ، تاریخ‌ ادبیات‌ دوره‌ عباسی‌ اول‌ ، متون‌ نظر و نثر دوره عباسی‌ دوم‌ ، تاریخ‌ ادبیات‌ دوره‌ عباسی‌ دوم‌، متون‌ نظم‌ و نثر دوره‌ اندلس‌، متون‌ نظم‌ و نثر دوره‌ معاصر ، تاریخ‌ و ادبیات‌ دوره‌ معاصر ، متون‌ نظم‌ و نثر عربی‌ در ایران‌ از آغاز تا سقوط‌ بغداد، متون‌ نظم‌ و نثر عربی‌ در ایران‌ از سقوط‌ بغداد تا دوره‌ معاصر، تاریخ‌ ادبیات‌ از دوره‌ جاهلی‌ تا پایان‌ دوره‌ اموی‌ ، متون‌ نظم‌ و نثر از جاهلی‌ تا پایان‌ دوره‌ اموی‌.

رشته‌«زبان و ادبیات عرب» منفک شد

رجاء ابوعلی در نشست مطبوعاتی که در محل وزارت علوم برگزار شد، اظهار کرد: تاکنون دو رشته متمرکز «زبان و ادبیات عرب» و «مترجمی ادبیات عرب» در دانشگاه‌ها تدریس می‌شد که در بازنگری انجام شده، رشته زبان از ادبیات عرب جدا شده و از امسال برای اولین بار در دانشگاه تربیت مدرس در مقطع کارشناسی ارشد اجرایی شد.

وی با اشاره به لزوم ایجاد رشته‌های جدید زبان و ادبیات عرب متناسب با نیازهای کشور، منطقه و بین‌الملل، گفت: در این راستا راه‌اندازی گرایش‌های میان رشته‌ای مانند ادبیات عرفانی، ویراستاری و نقد کتاب، تمدن اسلامی، ادبیات حماسی، اسطوره‌ای، عاشورایی و حسینی، ادبیات معاصر و نقد، ادبیات داستانی، ادبیات متعهد اهل بیت (س) ضروری به نظر می‌رسد.

ابوعلی همچنین به ضرورت ایجاد گرایش در زمینه مکالمه زبان عربی به صورت عامیانه در کشورهای مختلف اشاره و اظهار کرد: دو واحد کارشناسی در زمینه یادگیری زبان عربی عامیانه ایجاد شده است.

وی راه‌اندازی گرایش ترجمه همزمان عربی به فارسی را از دیگر ضروریات حوزه آموزش زبان و ادبیات عرب در کشور دانست.

برخی اساتید رشته زبان و ادبیات عربی

دانلود مستقیم سوالات ارشد عربی 91 به همراه کلید

دانلود مستقیم سوالات ارشد عربی سال 1391 با لینک مستقیم

اینجا کلیک کنید

 دانلود سوالات ارشد عربی سه سال اخیر به همراه كلید


منابع ارشد عربی

حذف مصاحبه از پذیرش دانشجوی دکترا/متمرکز شدن 100 درصدی گزینش

حسن زمانیان، رئیس دانشگاه لرستان در گفت‌وگو با خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، با اشاره به نیمه متمرکز شدن آزمون دکتری،گفت: اجرای این روش موجب جلوگیری از رانت بازی و رابطه بازی در جذب دانشجویان دکتری در بسیاری موارد شده است.

وی تصریح کرد: نیمه متمرکز شدن آزمون دکتری در شأن نظام جمهوری اسلامی است زیرا جذب دانشجویان در راستای عدالت سازی صورت می‌گیرد.

رئیس دانشگاه لرستان با بیان اینکه برخی از افراد از روش جذب دانشجو به صورت نیمه متمرکز آزمون دکتری ناراضی هستند، بیان داشت: درحال حاضر میان دانشگاه‌ها هیچ‌گونه اختلافی در اجرای نیمه متمرکز شدن آزمون دکتری وجود ندارد.

زمانیان اضافه کرد: نحوه گزینش دانشجویان در مقطع دکتری باید 100 درصد به صورت متمرکز مانند آزمون کارشناسی ارشد در کشور انجام شود.

به گفته وی با اجرای نیمه متمرکز سازی آزمون دکتری و در نهایت متمرکز شدن این آزمون کسی نمی‌تواند وزن مصاحبه در این آزمون را تغییر دهد.

رئیس دانشگاه لرستان بیان داشت: بالا و پایین شدن وزن مصاحبه آزمون دکتری توسط برخی از دانشگاه‌ها موجب می‌شود تا داوطلبانی که در این آزمون نمرات خوبی را کسب کرده‌اند اما به دلیل گمنامی نتوانند به دوره دکتری راه یابد.

زمانیان در پایان تأکید کرد: بالا و پایین شدن وزن مصاحبه آزمون نیمه متمرکز دکتری توسط برخی از افراد در دانشگاه‌ها موجب عدم اعتماد مردم می‌شود.

دکتر سید امیرمحمود انوار استاد ادب و عرفان دانشگاه تهران درگذشت

دكتر سيد امير محمود انوار از اساتيد برجسته ادب فارسی و عربی و عرفان اسلامی، عصر ديروز در سن 67 سالگی به ندای حق لبيك گفت و دار فانی را وداع گفت.

به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، اين استاد نمونه كشوری و بازنشسته دانشگاه تهران اشعار بسياری در مدح آل‌الله داشت و در مجامع علمی داخلی و بين‌المللی، ده‌ها مقاله و سخنرانی در موضوعات ادبی، دينی و عرفانی ارائه كرده ‌است.

سيد امير محمود انوار در طول عمر با بركت خود صدها متخصص در زمينه ادب فارسی، عربی و علوم اسلامی را در دانشگاه‌های كشور تربيت كرده كه جامعه امروز در حال بهره‌وری از آن تربيت‌شدگان است.

وی در تأسيس دوره‌های تحصيلات تكميلی رشته‌های ادبی و دينی در بسياری از دانشگاه‌های كشور جزء پيشگامان بوده است.

بنابر اعلام خانواده ايشان، پس از هماهنگی‌های لازم استاد انوار در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاك سپرده خواهد شد.

مختصری از زندگی نامه ایشان در ادامه مطلب

ادامه نوشته